Trump zwaait in de VN met 700 miljard dollar militaire uitgaven

In zijn VN-speech op dinsdag 19 september bedreigde Donald Trump Noord-Korea nogmaals met totale vernietiging, en Iran, Cuba en Venezuela met regime change. ‘Europa moet nu tonen dat het een rol kan spelen om de wereld veilig te houden’, reageert minister Reynders. Trump focuste in zijn toespraak op schurkenstaten en hoe hij die zal aanpakken, maar sprak met geen woord over klimaatverandering.

Gie Goris

MO*redactie
Hoofdredacteur, Azië, religie & conflict
19 september 2017

Nikki Haley, de Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, beloofde vooraf dat Trump ‘would slap the right people and hug the right people’. Hij deelde in elk geval een aantal rake klappen uit. Noord-Korea kreeg een voorspelbare afranseling, maar Trump had ook opvallend scherpe woorden voor Iran, terwijl hij elders Saoedi-Arabië en zijn bondgenoten nog eens prees voor het werk dat ze verrichten in de strijd tegen islamitisch extremisme en terrorisme. In de Trumpiaanse versie van de As van het Kwaad werd ook ruim plaats ingeruimd voor Cuba en Venezuela.

UN Photo/Cia Pak

 

Als er in de toespraak van Donald Trump iémand echt geknuffeld werd, dan was het de Amerikaanse president zelf. Want het gaat uitstekend met de Verenigde Staten sinds de verkiezingen op 8 november 2016: ‘De aandelenmarkten noteren hoger dan ooit, de werkloosheid is lager dan de voorbije 16 jaar en er werken nu meer mensen in de VS dan ooit tevoren -dankzij onze hervormingen. En bedrijven keren terug naar de VS en creëren daardoor meer werkgelegenheid dan we sinds lange tijd gezien hebben. En we zullen vanaf nu 700 miljard dollar per jaar uitgeven aan het leger en aan defensie.’

De internationale relaties die de Amerikaanse regering wil cultiveren, gaan uit van eigenbelang

Daarmee zette Trump meteen de toon van zijn toespraak: een combinatie van Make America Great Again en onversneden patriottisme, gebouwd rond militaire macht. De internationale relaties die de Amerikaanse regering wil cultiveren, gaan uit van eigenbelang. En de toewijding van de VS aan internationale samenwerking ‘wordt gemeten op de slagvelden waar Amerikaanse soldaten gevochten hebben -van de stranden van Europa, de woestijnen van het Midden-Oosten tot de oerwouden van Azië.’ Trump positioneert zich met die verwijzingen naar de Tweede Wereldoorlog, Irak en Vietnam blijkbaar eerder een oorlogspresident.  

Schurkenstaten

De voornaamste klemtoon van Trumps toespraak lag op schurkenstaten die ‘niet alleen steun verlenen aan terroristen, maar ook andere landen en hun eigen bevolking bedreigen met de meest vernietigende wapens die de mensheid ooit gekend heeft’. ‘Dé gesel van onze planeet vandaag is een kleine groep landen die elk principe waarop de Verenigde Naties gebouwd zijn verkrachten. Als de vele rechtvaardigen de confrontatie niet aangaan met de enkele kwaadaardigen, dan zal kwaad overwinnen.’ In de loop va de toespraak had Trump een paar zinnen over voor het internationaal terrorisme en zegde hij landen die ‘Al Qaeda, IS of de Taliban steunen’ de wacht aan. Maar het was opvallend hoe weinig nadruk hij daar op legde. Er was veel meer aandacht voor Cuba en Venezuela, en ‘het falen van socialisme en communisme waar en hoe het ook uitgeprobeerd wordt’.

Trump: ‘Als de vele rechtvaardigen de confrontatie niet aangaan met de enkele kwaadaardigen, dan zal kwaad overwinnen.’

Noord-Korea prijkt helemaal bovenaan de lijst van Trumps schurkenstaten. In zijn behandeling van Noord-Korea verwijt Trump landen samenwerken en handel drijven met het regime van Kim Jong-un, maar hij noemde die landen niet. Als de Verenigde Staten bedreigd worden door de opbouw van het atoomarsenaal van Noord-Korea ‘zullen wij geen andere optie hebben dan de totale vernietiging van Noord-Korea’, dreigde de VS-president.

Een half uur voordien zei VN-secretaris-generaal Antonio Gutteres op hetzelfde podium nog over het conflict met Noord-Korea: ‘Opvliegende uitspraken kan ons op weg zetten naar fatale misverstanden. De oplossing moet politiek zijn. Dit is het moment voor staatsmanschap. We mogen niet slaapwandelend in een oorlog belanden.’

Onmiddellijk daarna nagelde Trump ook Iran aan de schandpaal, omdat het vooral ‘geweld, bloedvergieten en chaos exporteert’ en zijn opbrengst van zijn olie-industrie gebruikt om het regime van Bashar Al-Assad in Syrië te ondersteunen, Hezbollah te financieren en de burgeroorlog in Jemen aan te wakkeren. Donald Trump herhaalde voor de Algemene Vergadering wat hij ook in zijn verkiezingscampagne herhaaldelijk gezegd had: dat hij het Nucleair Akkoord met Iran een van de vreselijkste stappen ooit vindt en dat het een schande is voor de VS. ‘U hebt hierover het laatste woord nog niet gehoord’, besloot hij. Trump lijkt zijn hoop op dit moment te investeren in een volksopstand tegen de huidige regering en de Islamitische Republiek. ‘De dag zal komen dat het volk moet kiezen tussen een verdere afdaling in armoede of een terugkeer naar de trotse geschiedenis die hen opnieuw in staat  zal stellen in vrede, vrijheid en welvaart te leven.’

Onderhandelen is beter

‘Het is een fundamentele contradictie’, reageerde minister van Buitenlandse Zaken Reynders meteen na de toespraak van Trump. ‘Aan de ene kant zegt president Trump dat hij niet van plan is om een onderhandeld akkoord te blijven naleven, maar anderzijds roept hij Noord-Korea op om zich nucleair te ontwapenen en in dialoog te treden met de wereld.’ Volgens Reynders is het moeilijk om in te schatten wat de reële waarde is van de dreigementen van de Amerikaanse president, maar Europa moet de situatie wel ernstig nemen, vindt hij. ‘Europa kan in deze context meer op de voorgrond treden als de wereldmacht die echt gelooft in onderhandelde oplossingen en in dialoog tussen landen. Wij weten dat een militaire oplossing voor deze problemen niet bestaat, ook niet in Afghanistan.’ Reynders vreest intussen dat de opstelling van de huidige Amerikaanse regering de al zo moeizame gesprekken om de oorlog in Syrië te beëindigen nog zullen bemoeilijken.

Charles Michel: ‘Een dergelijk discours houden voor de Verenigde Naties is niet onschuldig. We weten: het is Trump, maar toch.’

Ook eerste minister Charles Michel reageerde bezorgd. ‘Een dergelijk discours houden voor de Verenigde Naties is niet onschuldig. We weten: het is Trump, maar toch.’

Soevereiniteit

Onderliggend in de visie van Trump over internationale samenwerking, is het belang van de soevereiniteit van de natiestaat. Het is maar als we sterke naties hebben, dat we ook een sterke samenwerking kunnen uitbouwen, zegt hij. Voor dat soort samenwerking verwijst hij naar de begindagen van de VN en naar het Marshall Plan dat net 70 jaar geleden gelanceerd werd. De pijlers van het Marshall Plan waren vrede, soevereiniteit, veiligheid en welvaart, zegt Trump. Landen moeten niet op elkaar gelijken, ze moeten wel allemaal de belangen van eigen volk respecteren en de rechten van elke andere soevereine natie. ‘Alle bedreigingen van deze soevereiniteit moeten dan ook verworpen worden’, zegt Trump, ‘van Oekraïne tot de Zuid-Chinese Zee.’

‘Uiteraard is de soevereiniteit van staten een fundamenteel principe’, reageert Charles Michel. ‘Maar die soevereiniteit mag niet gebruikt worden als voorwendsel om internationale samenwerking af te bouwen. We moeten beseffen dat we in de wereld van vandaag meer samenwerking nodig hebben dan ooit. Dat die samenwerking efficiënter en effectiever kan, dat klopt.’ Michel zal op dinsdagnamiddag een gesprek hebben met president Rouhani van Iran en met hem bespreken hoe de verschillen beter gemanaged kunnen worden. ‘Ik ben niet naïef over de natuur van het regime in Iran’, zegt Michel, ‘maar we moeten inzetten op vooruitgang, niet op heilloze confrontatie.’

VN hervormen

De Belgische regering is sterk vertegenwoordigd in New York, met naast Reynders en Michel ook minister van Ontwikkelingssamenwerking Alexander De Croo  en staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken. Die aanwezigheid kadert ook in de campagne voor een zetel in de VN-Veiligheidsraad in 2019-2020. Een probleem dat de VN in die periode ook zullen moeten aanpakken, is de interne reorganisatie en de financiering van de organisatie en haar programma’s. Trump gaf alvast een schot voor de boeg door de bijdrage van de VS in vraag te stellen: 22 procent van het werkingsbudget van de VN wordt gedragen door de VS en dat is niet terecht, zegt de president. Hij verduidelijkte, provocerend: ‘Als de Verenigde Naties al hun doelstellingen van menselijke waardigheid en vrijheid zouden waarmaken, dan was het goed geïnvesteerd geld.’

Trump: ‘Als de Verenigde Naties al hun doelstellingen van menselijke waardigheid en vrijheid zouden waarmaken, dan was het goed geïnvesteerd geld.’

In dat verband belooft Trump blijvende steun voor een veilige, verantwoordelijke en humanitaire omgang met migratie en migranten. Daarmee bedoelt hij op de eerste plaats de vestiging van vluchtelingen in de regio waar ze vandaan komen. Want ‘voor de kosten van de hervestiging van één vluchteling in de VS, kunnen we er tien hervestigen in de regio’. Bovendien is ongeregelde migratie een probleem voor zowel herkomst- als onthaallanden, zegt Trump: in de herkomstlanden zorgt het voor braindrain én voor uitstel van hoognodige hervormingen, in de aankomstlanden zet het druk op al kwetsbare groepen in de bevolking.

God bless America

Naast de slaps and hugs, had Trump ook een boodschap die duidelijk voor zijn eigen kiezers bedoeld was. Hij is niet alleen verkozen om de macht terug te geven aan het volk en zijn waarden te verdedigen, hij beloofde voor de VN opnieuw niet en nooit meer vrijhandelsovereenkomsten te sluiten die de Amerikaanse middenklasse zouden schaden. Ook zijn afsluitende zinnen met overvloedige verwijzing naar God die iedereen geschapen heeft en Amerika zegent, zijn een boodschap aan zijn conservatieve kiezers.

LEES OOK

Ikhlasul Amal (CC BY-NC 2.0)
Tabaksproducenten zijn al lang niet meer welkom binnen de structuren van de Verenigde Naties.
Cancillería Ecuador (CC BY-SA 2.0)
Journalistenorganisaties roepen de Verenigde Staten op het besluit tot terugtrekking uit de Unesco terug te draaien.
cvc_2k (CC BY-NC 2.0)
Volgens een internationale studie naar het gebruik van antibiotica in diervoeder vermindert een beperking van de vleesconsumptie tot 40 gram per dag antibiotica-resistentie aanzienli
CC Gage Skidmoer (CC BY-SA 2.0)
Voor 15 oktober moet de Amerikaanse president zich uitspreken over de vraag of het nucleair akkoord met Iran in het belang is van de Amerikaanse nationale veiligheid.

Meest recent van Gie Goris

(c) Tom Nicholson
Wie over macht spreekt, moet het koloniale systeem ontmantelen
Indonesië heeft 350 jaar onder Nederlands koloniaal bestuur gestaan.
CC Gage Skidmoer (CC BY-SA 2.0)
Amerikaanse president speelt Russische roulette met Iran
Voor 15 oktober moet de Amerikaanse president zich uitspreken over de vraag of het nucleair akkoord met Iran in het belang is van de Amerikaanse nationale veiligheid.
AK Rockefeller (CC BY-ND 2.0)
Europalia en hét cruciale jaar uit Indonesische geschiedenis
Europalia richt de blik dit jaar op Indonesië. Dat is een moedige keuze, want de Zuidoost-Aziatische grootmacht wordt in de regel genegeerd, en niet alleen in culturele middens.
Russel Davies (CC BY-NC 2.0)
Het “mediadebat" gaat over méér dan over economie
Een bits debat op De Afspraak, een boze brief van de mediamonopolies, en twee  liberale ministers die hun kans schoon zien om van media nog wat meer markt te maken.