Charles Michels toespraak voor de VN

Vijf zaken die België aan de wereld te zeggen heeft

Het is onrechtvaardig, maar ook een duidelijk teken van hoe de wereld in elkaar zit: alle staats- of regeringsleiders krijgen elk jaar in september de kans om zich uit te spreken voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, maar de aandacht gaat toch vooral uit naar de toespraak van de president van de Verenigde Staten. De standpunten van landen als België, Nederland en Luxemburg krijgen in vergelijking quasi geen aandacht. Nochtans zetelt België in 2019 en 2020 in de Veiligheidsraad, waardoor het kleine koninkrijk aan de Noordzee toch een beetje meer gewicht in de wereldpolitiek krijgt dan zijn omvang of bevolking zou doen veronderstellen.

Als het buitenland niet luistert, dan misschien wel het binnenland. Daarom halen we vijf opvallende uitspraken uit de toespraak van de eerste minister Charles Michel. Tot lering en vermaak van zijn eigen burgers.

1.‘Laten we er geen doekjes om winden. De extremisten en de mensensmokkelaars bevinden zich in dezelfde zak. Zij instrumentaliseren én voeden de kwestie van migratie. De eersten hebben er electorale en politieke bedoelingen mee, de laatsten zoeken er laag financieel gewin mee.’

Ik denk dat de Michel in New York de echte Charles is, maar daar hebben de migranten, vluchtelingen en allochtone Belgen weinig aan zolang de N-VA de sleutel van de Belgische politiek in handen heeft

Charles Michel zei ons meer dan eens dat de toespraken van Trump eerder bedoeld waren voor de lopende verkiezingscampagne in de VS dan voor het internationale publiek van de Verenigde Naties. Deze uitspraak zou in dezelfde schuif kunnen belanden, maar dan als een vroege uitspraak over de richting die Charles Michel uit wil na de verkiezingen van volgend jaar in België.

Terwijl de premier in de Belgische politiek met handen en voeten gebonden is aan de N-VA en dus nauwelijks verder komt dan een beetje berisping van een altijd stoute Theo Francken, positioneert hij zich bij de Verenigde Naties als een ferme tegenstander van het populistische discours. Persoonlijk denk ik dat de Michel in New York de echte Charles is, maar daar hebben de migranten, vluchtelingen en allochtone Belgen weinig aan zolang de N-VA de sleutel van de Belgische politiek in handen heeft.

2. ‘Ik lanceer hierbij een dringende oproep tot een heilig verbond tussen Afrika en Europa. Een stevige alliantie voor de ontwikkeling van onze beide continenten. In het belang van onze volkeren. Een alliantie voor investeringen, voor handel, voor jobs in Afrika en in Europa.’

Opvallend: Charles Michel bevestigt in zijn toespraak een stelling die in MO* al verschillende keren aan bod kwam: de explosieve bevolkingsgroei in Afrika maakt het onvermijdelijk dat Europa samen met Afrika nu al zoekt naar manieren om de gapende kloof tussen beide continenten te dichten, zodat massamigratie of erger vermeden kan worden.

Hij vraagt de bladzijde van het verleden om te slaan, maar biedt niet eens erkenning van het begane onrecht of de blijvende schade van kolonisatie en neokoloniale exploitatie

Wat een beetje tegenvalt, is dat de premier dan niet voorstelt om een migratiepact te maken met Afrikaanse landen, of dat hij belooft dat België zich zal inzetten om de vrijhandelsakkoorden met Afrikaanse regio’s evenwichtiger en rechtvaardiger te maken. Integendeel: zijn eigenlijke oproep is om een Groot Vrijhandelsverdrag tussen Europa en Afrika (de EU en de AU?) af te sluiten, zonder melding te maken van reële machtsongelijkheid. Hij vraagt de bladzijde van het verleden om te slaan, maar biedt niet eens erkenning van het begane onrecht of de blijvende schade van kolonisatie en neokoloniale exploitatie.

3. ‘De schadelijke gevolgen van de klimaatverandering zullen conflicten veroorzaken of verergeren.’

België bevestigt hoe belangrijk klimaatverandering is en Michel deelt nog eens een harde klap uit aan de Trump-regering en iedereen die de realiteit van klimaatverandering ontkent door hen te vergelijken met de laat-middeleeuwse ontkenners van een ronde aarde.

Michel zwijgt over de rampzalige besluiteloosheid van het Belgische klimaatbeleid met vier klimaatministers en géén beleid

Hij weet ook dat de klimaatverandering verantwoordelijk is voor de historische overstromingen in Kerala, maar vermeldt niet dat die ramp voor een groot deel terug te voeren is op menselijk ingrijpen en de weigering om rekening te houden met ecologische grenzen. Hij vermeldt dat ‘in West-Afrika de toegang tot water al zorgt voor oplopende spanningen tussen veehouders en landbouwers, met grote risico’s op escalering op etnische en identitaire gronden’, maar zwijgt over de rampzalige besluiteloosheid van het Belgische klimaatbeleid met vier klimaatministers en géén beleid.

4. ‘Wie kan er nu geloven dat de optelling van de 193 soevereiniteiten die hier vertegenwoordigd zijn, als ze elk unilateraal zouden optreden, op wonderlijke wijze een positief en effectief antwoord zouden voortbrengen op onze gemeenschappelijke uitdagingen? Dat is toch een illusie! Een illusie die vergelijkbaar is met de idee dat de onzichtbare hand van de markt spontaan, op magische wijze, vooruitgang en gedeeld welzijn zou voortbrengen. Het kapitalisme heeft nood aan regels. De mensheid ook.’

Als er één thema was in de tussenkomsten van de Belgische ministers deze week in New York, dan was het de nadrukkelijke bevestiging van het Belgische geloof in een wereld die gefundeerd is op multilaterale waarden en vormgegeven wordt door multilaterale instellingen. Je hoeft geen politiek expert te zijn om in die bevestiging een luide veroordeling te horen van het principiële unilateralisme of patriottisme dat door VS-president Trump gepredikt wordt.

De verwijzing naar het einde van WO I en naar WO II zijn voor België cruciale referenties, want de verwoestingen van de wereldoorlogen wogen bijzonder zwaar op ons land en zijn bevolking

Michel verwijst onder andere naar de volgens hem onaanvaardbare terugtrekking van de VS uit het atoomakkoord met Iran. De basis van het Belgische geloof in multilaterale oplossingen, zegt de premier in het begin van zijn toespraak, is de ervaring van de eerste helft van de twintigste eeuw. Toen joegen Europese landen elk voor zich hun eigenbelang na, wat tot de meest verwoestende catastrofe van de geschiedenis leidde. De verwijzing naar het einde van WO I en naar WO II zijn voor België cruciale referenties, want de verwoestingen van de wereldoorlogen wogen bijzonder zwaar op ons land en zijn bevolking.

 

5. ‘We moeten daar duidelijk over zijn. De aanwezigheid van Blauwhelmen op het terrein mag nooit een schaamlapje worden voor politieke passiviteit. Niet in een conflictzone, niet op regionaal of internationaal niveau. Elke vredesmissie moet geregeld geëvalueerd worden op basis van zijn reële bijdrage aan het politieke project in de meest nobele betekenis van die term.’

No shit , Sherlock. De premier bekritiseert hier wellicht de volkomen nutteloze en in toenemende mate contraproductieve aanwezigheid van de VN-blauwhelmen in de Democratische Republiek Congo, waar de politiek voor 200 procent abdiceert en zijn eigen falen probeert te verbergen achter de aanwezigheid van de internationale troepen. Dat zou terecht zijn.

Tegelijk klopt de reactie van MO*wereldblogger Ivan Godfroid dat de oproep om een einde te stellen aan straffeloosheid wel heel erg hol moet klinken in de oren van Congolezen die de voorbije jaren het slachtoffer waren van massaal geweld. België liet daar zelfs niet meer dan een zucht over.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur