Onderzoekers waarschuwen voor zika 2.0

Het zikavirus muteert zo snel in Braziliaanse patiënten dat de kans op nieuwe varianten van de ziekte toeneemt, waarschuwen onderzoekers. Dat zou de ontwikkeling van vaccins en tests kunnen bemoeilijken.

  • IAEA Imagebank CC BY-NC-ND 2.0 Mannelijke larven van de Aedes- of Zikamug IAEA Imagebank CC BY-NC-ND 2.0

Edison Luiz Durigon, hoogleraar aan de Universiteit van São Paulo en hoofd van een onderzoeksgroep naar de ziekte, trekt aan de alarmbel. ‘Vandaag is er maar één zika, en mensen worden immuun nadat ze de eerste keer besmet zijn’, zegt hij. ‘Maar het virus verandert voortdurend, en het zou mij niet verbazen als we binnenkort zika 2, 3 en 4 zien ontstaan.’

Snelle mutatie

Durigons team volgde nauwgezet drie patiënten, twee mannen en een vrouw, en verzamelde wekelijks bloed-, speeksel-, sperma- en urinestalen. Op basis daarvan werd het genoom van het virus in kaart gebracht in een Amerikaans lab.

‘Bij alle patiënten bleek het virus in de laatste fase van de infectie veranderd in vergelijking met het virus dat ze had besmet’

‘Elke week onderzochten we de data om te zien wat er veranderde in het genoom’, zegt Durigon. ‘Bij een patiënt stelden we vast dat het virus in de zaadstalen anders was dan het virus in zijn urine. Bij alle patiënten bleek het virus in de laatste fase van de infectie veranderd in vergelijking met het virus dat ze had besmet.’

Bij de mannelijke patiënten bleef het virus zes maanden lang sterk aanwezig in het sperma, bij een van de testpersonen ook drie maanden in het speeksel.

‘Zika bleef zich al die tijd voortplanten in de testikels, en via microscopisch onderzoek konden we vaststellen dat ook de zaadcellen geïnfecteerd geproduceerd worden’, zegt hij. ‘Dat betekent dat de conceptie kan plaatsvinden met geïnfecteerd sperma. We weten niet of de zwangerschap in die gevallen verder evolueert en, als dat wel zo is, wat de consequenties kunnen zijn voor de foetus.’

SOA

De mogelijkheid dat het virus seksueel overdraagbaar is, maakt de verspreidingscapaciteit van zika veel groter, zegt Durigon. Hij vindt dan ook dat de strijd tegen de ziekte veel breder gevoerd moet worden en niet langer exclusief mag focussen op vrouwen.

‘Het heeft geen zin om enkel zwangere vrouwen te testen op het virus, vrouwen aan te raden om muggenwerende middelen te gebruiken en risicogebieden te vermijden, terwijl mannen hun gewone leven verder mogen zetten’, zegt hij. ‘Vrouwen kunnen geïnfecteerd worden door hun partners, en artsen hebben momenteel te weinig oog voor dat risico.’

LEES OOK

Christopher Borges CC BY 2.0
De aanleg van waterkrachtcentrales in het noorden Brazilië jaagt opnieuw lokale landbouwers weg. Ze krijgen wel een schadevergoeding, maar die is zeer mager, zeggen ze.
Feed My Starving Children (FMSC) (CC BY 2.0)
In El Salvador leren leerlingen rekenen in de groentetuin van de school. Het maakt de lessen interessanter en de schoolmaaltijden gezonder.
Wendy CC BY-NC-ND 2.0
Tijdens zijn lange rit naar het Braziliaanse VEGFest vraagt MO*Blogger Luk Vankrunkelsven zich bij een heerlijk kopje koffie af of ‘trouwen’ het alleenrecht is van het huwelijk?
U.S. Department of Agriculture (CC0)
De Verenigde Staten zijn gestopt met het importeren van Braziliaans rundvlees. Brazilië is een van de grootste rundvleesproducenten in de wereld.